Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

Piel. Zdr. Publ.
Index Copernicus (ICV) – 68,85
Ogólny współczynnik odrzuceń – 24,12%
ISSN 2082-9876 (print),   ISSN 2451-1870 (online)
Periodyczność – kwartalnik

Pobierz PDF

Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

2018, tom 8, nr 1, styczeń-marzec, str. 47–53

doi: 10.17219/pzp/76713

Typ publikacji: praca oryginalna

Język publikacji: polski

Pobierz cytowania:

  • BIBTEX (JabRef, Mendeley)
  • RIS (Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero)

Creative Commons BY-NC-ND 3.0 Open Access

Wpływ czynników socjodemograficznych i klinicznych na stopień akceptacji choroby wśród osób cierpiących na chorobę Leśniowskiego–Crohna

The impact of sociodemographic and clinical factors on the degree of acceptance of the disease among people with Crohn’s disease

Joanna Z. Chrobak-Bień1,A,B,C,D, Anna Gawor2,A,C,D, Małgorzata Paplaczyk3,C,D, Anita Gąsiorowska4,A,E,F

1 Wydział Lekarski, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź

2 Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego i Środowiskowego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum, Kraków

3 Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum, Kraków

4 Klinika Gastroenterologii, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi– Centralny Szpital Weteranów, Łódź

Streszczenie

Wprowadzenie. Choroba Leśniowskiego–Crohna jest pełnościennym odcinkowym procesem zapalnym, który może wystąpić w każdym odcinku przewodu pokarmowego – od jamy ustnej aż do odbytu. Dotyczy szczególnie młodych ludzi: szczyt zachorowania przypada na 16.–25. r.ż. Raz rozpoznana choroba LeśniowskiegoCrohna towarzyszy danej osobie już przez całe życie, podczas którego następują zaostrzenia i remisje. Zmienność tych stanów znacznie utrudnia chorym pokonywanie codziennych wyzwań.
Cel pracy. Celem badania było określenie stopnia akceptacji choroby wśród pacjentów cierpiących na chorobę Leśniowskiego–Crohna z uwzględnieniem wybranych zmiennych socjodemograficznych i klinicznych.
Materiał i metody. Badaniem objęto 50 osób z potwierdzoną chorobą Leśniowskiego–Crohna. Ankietowani byli leczeni w Klinice Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi oraz w Poradni Gastroenterologicznej przy Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym nr 1 im. N. Barlickiego w Łodzi. W pracy wykorzystano autorski kwestionariusz oraz AIS.
Wyniki. W badanej grupie przeważali ludzie młodzi. Średnia wieku respondentów wyniosła 35,72 roku. Średni wynik punktowy AIS dla całej grupy wyniósł 28,6, co ilustruje średni poziom akceptacji choroby przez ankietowanych.
Wnioski. Poziom akceptacji choroby zależy od jej fazy i jest niższy u pacjentów, którzy przeżywają zaostrzenie objawów. Wsparcie ze strony dzieci oraz brak konieczności leczenia chirurgicznego pozwalają lepiej przystosować się do choroby. Do czynników ułatwiających pogodzenie się z chorobą można zaliczyć posiadanie potomstwa, brak objawów pozajelitowych oraz leczenie zachowawcze.

Abstract

Background. Crohn’s disease is characterized by transmural, segmental inflammatory process, which can occur at any part of the gastrointestinal tract – from the mouth to the anus. It appears especially in young people, and the peak onset falls between 16 and 25 years of age. Since diagnosed, Crohn’s disease persists throughout a lifetime with periods of exacerbation and remission. Such fluctuations in a patient’s condition make overcoming daily challenges more difficult.
Objectives. The aim of the study was to determine the degree of acceptance of the disease among patients with Crohn’s disease, depending on the selected sociodemographic and clinical variables.
Material and Methods. The study group consisted of 50 patients with confirmed Crohn's disease. The respondents were treated in the Clinic of General and Colorectal Surgery of Central Veterans’ Hospital No. 2 in Łódź, and in the Gastroenterological Outpatient Clinic at the University Clinical Hospital No. 1 in Łódź. The study used a questionnaire of the authors’ own design and the Acceptance of Illness Scale (AIS).
Results. The study group comprised mostly young people. The average age of respondents was 35.72 years. The average score on the AIS for the entire group was 28.6, which shows the average level of acceptance of the disease by the respondents.
Conclusion. The acceptance of the disease depends on its stage and is lower in patients at the time of relapse. What enables the patients to better adapt to the illness are the support of the children and the lack of need for surgical treatment. The acceptance of the disease is facilitated by such factors as having children, the lack of extraintestinal manifestations and conservatory treatment.

Słowa kluczowe

akceptacja choroby, choroba Leśniowskiego–Crohna, czynniki socjodemograficzne, czynniki kliniczne

Key words

acceptance of illness, Crohn’s disease, sociodemographic factors, clinical factors

Piśmiennictwo (21)

  1. Loftus EV Jr. Clinical epidemiology of inflammatory bowel disease: Incidence, prevalence, and environmental influences. Gastroenterology. 2004;126(6):1504–1517.
  2. Andrzejewska J, Talarska D. Jakość życia w nieswoistych zapaleniach jelit – analiza i walidacja nowego narzędzia badawczego. Prz Gastroenterol. 2009;4(2):88–92.
  3. Danese S, Fiocchi C. Etiopathogenesis of inflammatory bowel diseases. World J Gastroenterol. 2006;12(30):4807–4812.
  4. Freysdottir J, Zhang S, Tilakaratne WM, Fortune F. Oral biopsies from patients with orofacial granulomatosis with histology resembling Crohn’s disease have a prominent Th 1 environment. Inflamm Bowel Dis. 2007;13(4):439–445.
  5. Halfvarson J, Jess T, Magnusom A, et al. Environmental factors in inflammatory bowel disease: A co-twin control study of a Swedish-Danish twin population. Inflamm Bowel Dis. 2006;12(10):925–933.
  6. Pawlik M, Kaczmarek-Borowska B. Akceptacja choroby nowotworowej u kobiet po mastektomii. Prz Med Uniw Rzesz Inst Leków. 2013;2:203–211.
  7. Chrobak-Bień J, Gawor A, Paplaczyk M, Gąsiorowska A. Analysis of factors affecting the quality of life of those suffering from Crohn’s disease. Pol Przegl Chir. 2017;89(4):16–22.
  8. Chrobak-Bień J, Gawor A, Paplaczyk M, Małecka-Panas E, Gąsiorowska A. Wpływ akceptacji choroby na jakość życia pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna. Nowa Med. 2017;24(1):5–1.
  9. Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; 2009.
  10. Stangierska I, Marcinkowska M, Horst-Sikorska W. Problemy psychologiczne pacjentów z cukrzycą typu I. Now Lek. 2002;71(4–5):212–216.
  11. Andruszkiewicz A, Kubica A, Nowik M. Poczucie koherencji i poczucie własnej skuteczności jako wyznaczniki akceptacji choroby w grupie pacjentów przewlekle chorych. Probl Pielęg. 2014;22(2):239–245.
  12. Kaczmarczyk M. Poziom akceptacji choroby osób starszych zamieszkujących w różnych środowiskach. Stud Med. 2008;12:29–33.
  13. Monastyrska E, Beck O. Psychologiczne aspekty chorób kardiologicznych. Med Ogólna Nauki Zdr. 2014;20(2):141–144.
  14. Glińska J, Grzegorczyk A, Dziki Ł, Dziki A. Proces adaptacji do życia z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Probl Pielęg. 2015;23(1):7–12.
  15. Casellas F, Arenas JI, Baudet JS, et al. Impairment of health-related quality of life in patients with inflammatory bowel disease: A Spanish multicenter study. Inflamm Bowel Dis. 2005;11(5):488–496.
  16. Hebzda A, Szczeblowska D, Serwin D, Wojtuń S, Hebzda Z, Grys I. Choroba Leśniowskiego–Crohna – diagnostyka i leczenie. Pediatr Med Rodz. 2011;7(2):98–103.
  17. Sommer H, Koenen H. Follow-up and social consequences of Crohn disease and ulcerative colitis (po niemiecku). Med Klin (Munich). 1994;89(1):14–17.
  18. Andrzejewska J, Talarska D, Michalak M, Linke K. Quality of life in patients with Crohn’s disease and ulcerative colitis: Comperative analysis. Prz Gastroenterol. 2009;4(5):251–255.
  19. Petryszyn P, Ziółkowska J, Paradowski L. Nieswoiste zapalenia jelit w ubezpieczeniu rentowym – przegląd piśmiennictwa. Prz Gastroenterol. 2008;3(5):237–242.
  20. Bernklev T, Jahnsen J, Henriksen M, et al. Relationship between sick leave, unemployment, disability, and health-related quality of life in patients with inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis. 2006;12(5):402–412.
  21. Bączyk G, Karoń J, Krokowicz P, Gmerek Ł. Assessing quality of life among patients with inflammatory bowel disease treatment on surgical ward. Proktologia. 2008;9(2):172–182.