Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

Piel. Zdr. Publ.
Index Copernicus (ICV) – 68,85
Ogólny współczynnik odrzuceń – 24,12%
ISSN 2082-9876 (print),   ISSN 2451-1870 (online)
Periodyczność – kwartalnik

Pobierz PDF

Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

2018, tom 8, nr 1, styczeń-marzec, str. 21–26

doi: 10.17219/pzp/76756

Typ publikacji: praca oryginalna

Język publikacji: polski

Pobierz cytowania:

  • BIBTEX (JabRef, Mendeley)
  • RIS (Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero)

Creative Commons BY-NC-ND 3.0 Open Access

Problemy biopsychospołeczne rodzin sprawujących opiekę nad chorym na stwardnienie rozsiane

The biopsychosocial problems of families taking care of patients with multiple sclerosis

Edyta Szydło1,A,B,C,D,E,F, Anna Szczypta2,A,C,D,E,F, Grażyna Dębska2,C,D,E,F

1 Zakład Pielęgniarstwa, Instytut Zdrowia i Gospodarki, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie, Krosno

2 Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Krakowska Akademia im. A. Frycza Modrzewskiego, Kraków

Streszczenie

Wprowadzenie. Osoba opiekująca się chorym na SM członkiem rodziny jest obciążona emocjonalnie, fizycznie, finansowo oraz społecznie, co wpływa na wystąpienie u niej różnorodnych problemów.
Cel pracy. Celem pracy było poznanie problemów biopsychospołecznych rodzin osób chorujących na stwardnienie rozsiane.
Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 76 osób, które sprawują opiekę nad członkiem rodziny cierpiącym na stwardnienie rozsiane. Zastosowano autorski kwestionariusz zawierający pytania odnoszące się do trudności w opiece nad chorym.
Wyniki. Wykazano, że największe trudności w opiece nad chorym sprawiało opiekunom zmęczenie (78,9%). Respondenci, których czas sprawowania opieki mieścił się w przedziale 11–15 lat, deklarowali więcej problemów w porównaniu z tymi, którzy sprawowali opiekę krócej (p = 0,003). Analiza wyników ankiety wskazuje, że lęk chorego przed narastającym pogarszeniem się jakości życia ma wpływ na sprawowanie opieki (69,7%). Najwyższy procent badanych (56%) z grupy sprawującej opiekę nad chorym >15 lat akceptował brak czasu na troskę o własne zdrowie. Pod względem realizacji ról społecznych badani podali szereg dysfunkcji spowodowanych sprawowaniem opieki nad chorym członkiem rodziny. Wśród nich wymieniali głównie brak możliwości samorealizacji oraz brak możliwości realizacji planów zawodowych (32,1%).
Wnioski. Trudności opiekunów związane ze sprawowaną opieką mają charakter wielowymiarowy. Głównym problemem okazało się zmęczenie oraz brak troski o własne zdrowie. W wymiarze społecznym jako dominującą dysfunkcję badani podali brak możliwości samorealizacji oraz realizacji planów zawodowych.

Abstract

Background. A person taking care of a family member with MS is emotionally, physically, financially, and socially affected, which can causes a variety of problems.
Objectives. The study was aimed to identify the biopsychosocial problems of families taking care of a family member with multiple sclerosis.
Material and Methods. The study group consisted of 76 people who were taking care of their family member suffering from multiple sclerosis (MS). The questionnaire designed by the authors was used to ask questions that referred to the difficulties faced by the caregivers.
Results. It has been shown that tiredness was the most difficult problem faced by the caregivers (78.9%). Respondents that took care of the ill family member for 11–15 years declared significantly more problems compared to those who had supported their relative for a shorter period (p = 0.003). Analysis of the survey data revealed that the fear of deterioration in quality of life among the MS patients has a strong impact on the practical implementation of patient care (69.7%). The highest percentage of caregivers (56%) in the group taking care of the ill family member for more than 15 years accepted the fact that the caregivers have to neglect their own health care needs in order to assist their family member. In terms of social role performance, caregivers reported a number of dysfunctions, such as: lack of self-realisation and lack of possibility to execute their vocational plans (32.1%).
Conclusion. Difficulties related to taking care of patients with MS faced by caregivers are multidimensional. Tiredness and neglecting their own health turned out to be the main problem causing most of the difficulties. In the social dimension, persons surveyed reported lack of self-realisation and lack of possibility to execute their vocational plans as the dominant dysfunctions.

Słowa kluczowe

stwardnienie rozsiane, obciążenie opiekuna, problemy biopsychospołeczne

Key words

multiple sclerosis, caregiver burden, biopsychosocial problems

Piśmiennictwo (8)

  1. Synowiec-Piłat M, Łaska-Formejster A, red. Społeczne konteksty chorób przewlekłych – wybrane zagadnienia. Łódź: WUŁ; 2013:7–8.
  2. Gałuszka A. Człowiek przewlekle chory: Aspekty psychoegzystencjalne. Katowice: WUŚ; 2005:7–10.
  3. Sekułowicz M, Oleniacz M, red. Niesamodzielność – studia z pedagogiki specjalnej. Wrocław: WNDSW; 2012:148.
  4. Selmaj K, red. Stwardnienie rozsiane. Poznań: Termedia; 2013:11–12.
  5. Świętochowski W. System rodzinny wobec przewlekłej choroby somatycznej – gdy rodzina ma korzyść z choroby. Łódź: WUŁ; 2010: 41–42,71.
  6. Talarska D, Wieczorowska-Tobis K, Szwałkiewicz E, red. Opieka nad osobami przewlekle chorymi, w wieku podeszłym i niesamodzielnymi – podręcznik dla opiekunów medycznych. Warszawa: PZWL; 2009:80–82.
  7. Świętochowski W. Choroba przewlekła w systemie rodziny. W: Janicka I, Liberska H, red. Psychologia rodziny. Warszawa: PWN; 2014:388–409.
  8. Kawczyńska-Butrym Z. Wyzwania rodziny – zdrowie, choroba, niepełnosprawność, starość. Lublin: Makmed; 2008:14,25–26.