Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

Piel. Zdr. Publ.
Index Copernicus (ICV) – 68.85, MNiSW – 5
Współczynnik odrzuceń – 11,44%
Licencja – Creative Commons (CC BY-NC-ND 4.0)
ISSN 2082-9876 (print),   ISSN 2451-1870 (online)
Periodyczność – kwartalnik

Pobierz PDF

Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

2017, tom 7, nr 1, styczeń-marzec, str. 5–11

doi: 10.17219/pzp/69471

Typ publikacji: praca oryginalna

Język publikacji: polski

Creative Commons BY-NC-ND 3.0 Open Access

Stopień integracji odruchów prymitywnych jako narzędzie diagnostyczne do oceny dojrzałości neurologicznej zdrowych dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

The degree of primitive reflexes integration as a diagnostic tool to assess the neurological maturity of healthy preschool and early school age children

Ewa Z. Gieysztor1,A,B,C,D,F, Ludwika Sadowska2,A,C,E,F, Anna M. Choińska3,C,E,F

1 Zakład Rehabilitacji w Dysfunkcjach Narządu Ruchu, Katedra Fizjoterapii, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław

2 Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław

3 Zakład Fizjoterapii, Katedra Fizjoterapii, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław

Streszczenie

Wprowadzenie. Dojrzewanie układu nerwowego u dzieci następuje spontanicznie pod wpływem bodźców docierających z otoczenia. Integracja odruchów prymitywnych jest wyznacznikiem dojrzałości neurologicznej.
Cel pracy. Porównanie dojrzałości neurologicznej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym na podstawie stopnia integracji odruchów prymitywnych.
Materiał i metody. Badana grupa liczyła 135 dzieci (64 chłopców i 71 dziewczynek), wśród których przeprowadzono testy odruchów prymitywnych według Sally Goddard. Dzieci podzielono na 2 grupy ze względu na wiek. Grupę przedszkolną stanowiły dzieci w wieku 4–6 lat, a grupę szkolną dzieci w wieku 7–9 lat.
Wyniki. Badania pokazały, że wraz z wiekiem następuje samoistna integracja odruchów, która jest pełniejsza u dzieci w wieku szkolnym niż w grupie dzieci w wieku przedszkolnym. Najsłabiej zintegrowanymi odruchami wśród badanych dzieci są asymetryczny toniczny odruch szyjny (ATOS) oraz toniczny odruch błędnikowy (TOB). Odruch TOB oraz symetryczny toniczny odruch szyjny (STOS) w postaciach zgięciowych są natomiast najlepiej zintegrowanymi odruchami u respondentów. Największa różnica między grupami występuje w integracji TOB w postaci zgięciowej, której pełną postać osiągnęło 95% dzieci w wieku szkolnym i 65% dzieci w wieku przedszkolnym. Całkowity brak integracji odruchów ATOS lewostronnego i TOB wyprostnego zaobserwowano odpowiednio u 8% dzieci z grupy przedszkolnej i 3–4% dzieci z grupy szkolnej.
Wnioski. Wprowadzenie badań przesiewowych, a następnie terapii integracji odruchów na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej może być elementem prewencji zaburzeń rozwojowych. Przeprowadzenie szerszych badań populacyjnych, obrazujących obecność oraz wpływ przetrwałych odruchów prymitywnych na różne sfery życia dzieci zdrowych, umożliwiłoby określenie norm wiekowych dla integracji odruchów.

Abstract

Background. Maturation of the nervous system in children occurs spontaneously due to the influence of the stimuli arriving from the environment. The integration of primitive reflexes is an indicator of neurological maturity.
Objectives. The aim of the study is to compare neurological maturity of preschool and early school age children based on the degree of primitive reflexes integration.
Material and Methods. One hundred thirty-five children (64 boys and 71 girls) were involved in the study and their primitive reflexes were tested by S. Goddard’s tests. The children were divided into 2 groups according to age. Children aged 4–6 years were assigned to the preschool group and children aged 7–9 to the school age group.
Results. The study shows that spontaneous integration of reflexes occurs with age and is fuller in school age children than in preschool children. The least integrated reflexes among the surveyed children are asymmetric tonic neck reflex (ATNR) and tonic labyrinthine reflex (TLR). Reflex TLR and symmetric tonic neck reflex (STNR) in flexion forms are the best integrated reflexes in the study group. Between the 2 groups, the biggest difference exists in the integration of TLR FLX: The full integration was reached by 95% of children in the school age group and 65% of children in the preschool group. The total lack of integration of ATOS left hand and TOB erectile reflexes were observed in 8% of preschool children and 3–4% of school age children.
Conclusion. Introduction of screening tests and treatment of reflex integration at the stage of preschool and early childhood may be a part of the prevention of developmental disorders. Conducting wider populations studies showing the presence and impact of persistent primitive reflexes in various spheres of life of healthy children, would help to define age standards for the reflexes integration.

Słowa kluczowe

dzieci, integracja, prymitywne odruchy, dojrzałość neurologiczna

Key words

children, integration, primitive reflexes, neurological maturity

Piśmiennictwo (23)

  1. Sadowska L: Rozwój dziecka. Podstawy anatomiczne i patofizjologiczne. [W:] Neurokinezjologiczna diagnostyka i terapia dzieci z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego. Red.: Sadowska L. Wrocław: Wydawnictwo AWF; 2001.
  2. Grzywniak C: Stymulacja rozwoju dzieci z trudnościami w uczeniu się – nowe tendencje. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego; 2012.
  3. Sobaniec W, Kułak W: Mechanizmy uszkodzenia i neuroplastyczności mózgu u dzieci. [W:] Pediatria – co nowego? Red.: Otto-Buczkowska E. 2007;4–16.
  4. Grzywniak C: The effect of the form of persistent trace reflexes to rise the difficulties of school. Szk Spec. 2010;98–112.
  5. Blythe SG, Neuromotor Immaturity in Children and Adults: The INPP Screening test for clinicians and health practitioners. John Wiley
  6. Masgutowa S, Akhmatowa N: Integracja odruchów dynamicznych i posturalnych z układem ruchowym całego ciała. Warszawa: MINK; 2005.
  7. Goddard-Blythe S: The role of primitive survival reflexes in the development of the visual system. J Beh Opt. 1995;6:31–35.
  8. Goddard-Blythe S: Attention, balance and coordination: The A.B.C. of Learning Success. Wiley; 2009.
  9. Strączyńska A, Radzimińska A, Weber-Rajek M, et al.: Functional assessment of children with cerebral palsy – current reports. Adv Re-habil. 2016;29(3):43–49.
  10. Livingstone N, McPhillips M: Primary reflex persistence in children with partial hearing. Dev Neuropsychol. 2014;39(3):233–247.
  11. Dytrych G: Kontrowersje wokół metody Vojty – spojrzenie terapeuty. Neurol Dziec. 2008;17(33):59–62.
  12. Kędziora J, Rola M, Stajszczyk A, et al.: Występowanie odruchów przetrwałych u dzieci oraz ich ocena wg metody Sally Goddard. [W:] Rehabilitacja współczesna. Red.: Paprocka-Borowicz M, Jarząb S, Kuciel-Lewandowska J. Wrocław: Katedra Fizjoterapii, Uniwersytet Me-dyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu; 2014.
  13. Grzywniak C: Wpływ śladowej postaci przetrwałych pierwotnych odruchów na powstanie trudności szkolnych – próba stawiania diagnozy. Szk Spec. 2010;2:98–112.
  14. Gieysztor EZ, Choińska AM, Paprocka-Borowicz M: Persistence of primitive reflexes and associated motor problems in healthy preschool children. Arch Med Sci. doi: 10.5114/aoms.2016.60503.
  15. McPhillips M, Hepper PG, Mulhern G: Effects of replicating primary-reflex movements on specific reading difficulties in children: a randomised, double-blind, controlled trial. Lancet Lond Engl. 2000;355 (9203):537–541.
  16. McPhillips M, Sheehy N: Prevalence of persistent primary reflexes and motor problems in children with reading difficulties. Dyslexia Chich-ester Engl. 2004;10(4):316–338.
  17. Morrison DC, Hinshaw SP, Carte ET: Signs of neurobehavioral dysfunction in a sample of learning disabled children: stability and concurrent validity. Percept Mot Skills. 1985;61(3):863–872.
  18. Peer L, Reid G: Dyslexia: Successful inclusion in the secondary school. Routledge; 2001.
  19. Goddard-Blythe S, Hyland D: Screening for neurological dysfunction in the specific learning difficulty child. Br J Occup Ther. 1998; 61(10):459–464.
  20. Viana AR, Razuk M, de Freitas PB, et al.: Sensorimotor integration in dyslexic children under different sensory stimulations. PloS One. 2013;8(8):72719.
  21. Konicarova J, Bob P, Raboch J: Persisting primitive reflexes in medication-naïve girls with attention-deficit and hyperactivity disorder. Neu-ropsychiatr Dis Treat. 2013;9:1457–1461.
  22. Taylor M, Houghton S, Chapman E: Primitive Reflexes and Attention-Deficit/Hyperactivity disorder: Developmental Origins of Class­room Dysfunction. Int J Spec Educ. 2004;19:1.
  23. Madejewska M, Choińska AM, Gieysztor EZ, Trafalska A: Neuromotorical assessment of children aged 4–7 from the Kamienna Góra district based on Sally Goddard Tests. Nurs Pub Health. 2016;6(3): 179–186. doi: 10.17219/pzp/64033.