Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

Piel. Zdr. Publ.
Index Copernicus (ICV) – 69.56
Average rejection rate – 24.83%
ISSN 2082-9876 (print),   ISSN 2451-1870 (online)
Periodicity – quarterly

Pobierz PDF

Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

2013, vol. 3, nr 1, styczeń-marzec, str. 37–44

Typ publikacji: praca oryginalna

Język publikacji: polski

Zjawisko prezenteizmu w miejscu pracy – badanie pilotażowe

Presenteeism in the Workplace – Pilot Survey

Karolina Zakrzewska1,

1 Studenckie Koło Naukowe Zdrowia Publicznego sekcja Promocji Zdrowia, Katedra i Zakład Zdrowia Publicznego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Streszczenie

Wprowadzenie. Prezenteizm oznacza nieefektywną obecność chorego pracownika w miejscu zatrudnienia. Stanowi wyzwanie dla zdrowia publicznego, gdyż trudno jest dokonać pomiaru zjawiska, którego realnie nie widać.
Cel pracy. Zbadanie intensywności zjawiska prezenteizmu wśród pracowników. Poznanie przyczyn, dla których chorzy pracownicy przebywają w miejscu zatrudnienia oraz dolegliwości, jakie im towarzyszą.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono na przełomie stycznia i lutego 2012 r. z użyciem kwestionariusza. Formularz składał się z 16 pytań zamkniętych i 4 pytań w formie otwartej. Próbę dobrano nieprobabilistycznie, metodą „kuli śnieżnej”. Respondentami (n = 184) byli przedstawiciele pracowników umysłowych. W badaniu wzięli udział m.in nauczyciele, pracownicy biurowi, pielęgniarki, pracownicy call center, sprzedawcy, zawodowi kierowcy. Do weryfikacji postawionych hipotez nieparametrycznych zastosowano: testy niezależności χ2 oraz współczynnik korelacji rang Spearmana. Poziom istotności przyjęto dla α = 0,05.
Wyniki. Większość respondentów (95,2%) przyznała, że zdarza się im przebywać w miejscu pracy, kiedy są chorzy, a u ponad połowy pracowników (57,9%) objawy te wystąpiły w ciągu ostatnich 4 tygodni przed badaniem. Nawet osoby deklarujące, że nigdy w pracy nie borykały się z chorobą (4,8%) wskazały dolegliwości, z którymi zdarzyło się im pracować. Istnieją istotne statystycznie różnice pomiędzy prezenteizmem deklarowanym a faktyczną prezencją chorobową, czyli wskazaniem dolegliwości, z jakimi respondentom zdarzyło się pracować (χ2 z poprawką Yatesa = 4,40; p = 0,036). Najczęściej występującymi dolegliwościami u wszystkich respondentów był ból gardła i kaszel (82,0%), co może wiązać się z zagrożeniem zdrowia współpracowników i osób mających z nimi kontakt. Równie częste u respondentów są bóle głowy (73,8%) oraz zmęczenie (68,3%), co może prowadzić do zmniejszenia wydajności pracy. Pracownicy przychodzą chorzy do pracy, ponieważ są zobowiązani do wykonania konkretnej pracy (53,7%) lub w sytuacji, gdy nie ma osoby na zastępstwo (38,3%).
Wnioski. Prezencja chorobowa jest trudna do zidentyfikowania, nawet dla samych pracowników. Istnieje konieczność podjęcia dalszych badań nad zjawiskiem obecności chorych pracowników w miejscu zatrudnienia. Prezenteizm staje się wyzwaniem dla metod interwencji zdrowia publicznego.

Abstract

Background. Presenteeism refers to ineffective attending work while ill. It constitutes a challenge for the public health since it is difficult to measure the phenomenon, which in fact is unnoticeable.
Objective. Assessment of the extent of presenteeism in employees, determination of the reasons for which employees attend work while ill and characterization of their ailments.
Material and Methods. The survey, which was carried out in late January and early February 2012, was conducted on a basis of questionnaires. The questionnaire consisted of 16 closed-ended and 4 open-ended questions. The sample was selected using non-probability method, i.e. the “snowball” sampling. The respondents (n = 184) were white-collar workers. The survey included, i.a., teachers, clerical workers, nurses, call center workers, shop-assistants, professional drivers. In order to verify nonparametric hypotheses, the following tests were employed: tests of independence χ2 and Spearman’s rank correlation coefficient. The significance level adopted was α = 0.05.
Results. The majority of respondents (95.2%) declared that sometimes they attend work, despite being sick, of which more than a half (57.9%), experienced these symptoms within the last 4 weeks preceding the survey. Even the persons who have never stayed at work (4.8%), despite being sick, at the same time marked the symptoms that they worked with. There are significant differences between the declared presenteeism and real sickness presence, which is an indication of ailments that the respondents attend work with, despite being sick (χ2 with Yates’s correction = 4.40, p = 0.036). The most common ailments among all respondents constituted: sore throat and cough (82.0%), which may be associated with health risk for the colleagues and close contacts. The respondents equally frequently experienced headache (73.8%) and tiredness (68.3%), which can lead to decreased productivity. The employees attend work despite being sick because they have an obligation to perform particular work (53.7%) and there is no person who could substitute them (38.3%).
Conclusion. Sickness presence is a phenomenon which is difficult to identify, even for the workers. There is a need for conducting further research into the phenomenon of the presence of sick employees in the workplace. Presenteeism is a challenge for the method of public health interventions.

Słowa kluczowe

choroba, praca, miejsce pracy, zdrowie publiczne, absenteizm

Key words

illness, work, workplace, public health, absenteeism

Piśmiennictwo (24)

  1. Smith D.J.: Absenteeism and presenteeism in industry. Arch. Environ. Health 1970, 21, 670–677.
  2. Kivimäki M., Head J., Ferrie J.E., Hemingway H., Shipley M.J., Vahtera J., Marmot M.G.: Working while ill as a risk factor for serious coronary events: The Whitehall II study. Am. J. Public Health 2005, 95, 98–102.
  3. Aronsson G., Gustafsson K., Dallner M.: Sick but yet at work. An empirical study of sickness Presenteeism. J. Epidemiol. Community Health 2000, 54, 502–509.
  4. Dew K., Keefe V., Small K.: “Choosing” to work when sick: Workplace Presenteeism. Soc. Sci. Med. 2005, 60, 2273–2282.
  5. Evans C.J.: Health and work productivity assessment: State of the art or state of flux? J. Occup. Environ. Med. 2004, 46, 3–11.
  6. Johansson G., Lundberg I.: Adjustment latitude and attendance requirements as determinants of sickness absence or attendance. Empirical tests of the illness flexibility model. Soc. Sci. Med. 2004, 58, 1857–1868.
  7. Turpin R.S., Ozminkowski R.J., Sharda C.E., Collins J.J., Berger M.L., Billotti G.M., Baase C.M., Olson M.J., Nicholson S.: Reliability and validity of the Stanford Presenteeism Scale. J. Occup. Environ. Med. 2004, 46, 1123–1133.
  8. Hummer J., Sherman B., Quinn N.: Present and unaccounted for. Occup. Health Saf. 2002, 71, 40–44.
  9. Whitehouse D.: Workplace presenteeism: How behavioral professionals can make a difference. Behav. Healthcare Tomorrow 2005, 14, 32–35.
  10. Aronsson G., Gustafsson K.: Sickness presenteeism: Prevalence, attendance-pressure factors, and an outline of a model for research. J. Occup. Environ. Med. 2005, 47, 958–966.
  11. Munir F., Yarker J., Haslam C., Long H., Leka S., Griffeths A., Cox S.: Work factors related to psychological and health-related distress among employees with chronic illnesses. J. Occup. Reh. 2007, 17, 259–277.
  12. Sanderson K., Tilse E., Nicholson J., Oldenburg B., Graves N.: Which presenteeism measures are more sensitive to depression and anxiety? J. Affect Disord. 2007, 101, 65–74.
  13. Hansen C.D., Andersen J.H.: Going ill to work – What personal circumstances, attitudes and work related factors are associated with sickness presenteeism? Soc. Sci. Med. 2008, 67, 956–964.
  14. Demerouti E., Le Blanc P.M., Bakker A.B., Schaufeli W.B., Hox J.: Present but sick: A three-wave study on job demands, presenteeism and burnout. Career Devel. Int. 2009, 14, 50–68.
  15. Lerner D., Amick B.C., Rogers W.H., Malspeis S., Bungay K., Cynn D.: The work limitations questionnaire. Med. Care 2001, 39, 72–85.
  16. Kessler R.C., Greenberg P.E., Mickelson K.D., Meneades L.M., Wang P.S.: The effect of chronic medical conditions on work loss and work cutback. J. Occup. Environ. Med. 2001, 43, 218–225.
  17. Goetzel R.Z., Ozminkowski R.J., Long S.R.: Development and reliability analysis of the Work Productivity Short Inventory (WPSI) instrument measuring employee health and productivity. J. Occup. Environ. Med. 2003, 45, 743–762.
  18. Stewart W.F., Ricci J.A., Chee E., Morganstein D., Lipton R.: Lost Productive Time and Cost Due to Common Pain Conditions in the US Workforce. JAMA 2003, 290(18), 2443–2454.
  19. Ozminkowski R.J., Goetzel R.Z., Long S.R.: A Validity analysis of the Work Productivity Short Inventory (WPSI) instrument measuring employee health and productivity. J. Occup. Environ. Med. 2003, 45(11), 1183–1195.
  20. Kessler R.C., Ames M., Hymel P.A., Loeppke R., McKenas D.K., Richling D.E., Stang P.E., Ustun T.B.: Using the World Health Organization Health and Work Performance Questionnaire (HPQ) to evaluate the indirect workplace costs of illness. J. Occup. Environ. Med. 2004, 46, 23–S37.
  21. Aronsson G., Astvik W., Thulin A.B.: Home-care workers: work conditions and occupational exclusion: a comparison between carers on early-retirement and regular pensions. Home Health Care Services Quarterly 1998, 17, 71–91.
  22. Theorell T., Oxenstierna G., Westerlund H., Ferrie J., Hagberg L., Alfredsson L.: Downsizing of staff associated with lowered medically certified sick leave in female employees. J. Occup. Environ. Med. 2003, 60(9), E9.
  23. Aronsson G., Svensson L., Gustafsson K.: Unwinding, recuperation, and health among compulsory school and high school teachers in Sweden. Int. J. Stress Manag. 2003, 10, 217–234.
  24. Johns G.: Presenteeism in the Workplace: A review and research agenda. J. Organiz. Behav. 2010, 31, 519–542.