Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

Piel. Zdr. Publ.
Index Copernicus (ICV) – 69.56
Average rejection rate – 24.83%
ISSN 2082-9876 (print),   ISSN 2451-1870 (online)
Periodicity – quarterly

Pobierz PDF

Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne Nursing and Public Health

2013, vol. 3, nr 1, styczeń-marzec, str. 17–22

Typ publikacji: praca oryginalna

Język publikacji: polski

Funkcjonowanie społeczne pacjentów dziennego oddziału rehabilitacyjnego chorych na schizofrenię

Social Functioning of Schizophrenic Patients Attending Day Rehabilitation Unit

Zofia Foryś1,, Grażyna Cepuch2,, Grażyna Dębska3,, Małgorzata Franczak1,

1 Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych, Krakowska Akademia im. A.F. Modrzewskiego

2 Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków

3 Oddział Psychiatrii Szpitala Specjalistycznego im. J. Babińskiego, Kraków

Streszczenie

Wprowadzenie. Postępujące zmiany współczesnego świata charakteryzujące się życiem w stresie, nieumiejętnością radzenia sobie z trudnymi sytuacjami znacznie osłabiają odporność psychiczną człowieka, zwiększając ryzyko zachorowania na chorobę psychiczną. Jedną z najbardziej rozpowszechnionych psychoz jest schizofrenia, która w opinii wielu klinicystów prowadzi do znacznych deficytów w zakresie funkcjonowania społecznego. Odpowiednia jakość funkcjonowania społecznego pozwala pacjentom na udział w życiu rodzinnym, zawodowym, samodzielność w zaspokajaniu potrzeb życia codziennego, co w istotny sposób decyduje o rokowaniu i stanowi podstawę właściwego doboru alternatywnych do hospitalizacji form leczenia.
Cel pracy. Ocena funkcjonowania społecznego pacjentów dziennego oddziału rehabilitacyjnego.
Materiał i metody. Grupę badawczą stanowiło 30 pacjentów dziennego oddziału rehabilitacyjnego Szpitala Psychiatrycznego, w tym 15 kobiet i 15 mężczyzn. W badaniach wykorzystano: Skalę Funkcjonowania Społecznego (SFS) autorstwa Maxa Birchwooda, zaadaptowaną do warunków polskich przez M. Załuską.
Wyniki. Analiza wyników wykazała znaczne zaburzenia funkcjonowania społecznego we wszystkich 7 badanych obszarach (wychodzenia z izolacji, komunikacji i więzi międzyludzkich, kontaktów społecznych, rekreacji i rozrywki, samodzielności realizowanej, samodzielności możliwej, pracy/zatrudnienia). Chorzy czuli się izolowani społecznie, napotykali trudności w nawiązywaniu kontaktów i więzi interpersonalnych oraz w zdobyciu wykształcenia i pracy.
Wnioski. Uzyskane wyniki wyraźnie zaznaczają trudności w przełamywaniu bezrobocia, mimo młodego wieku badanych oraz poczucia przydatności do pracy zawodowej. Wskazuje to jednoznacznie na pilną potrzebę większego nacisku na uruchamianie programów aktywizacji zawodowej dostosowanej do specyfiki osób przewlekle chorujących psychicznie oraz skuteczniejsze motywowanie ich do podejmowania aktywności zawodowej.

Abstract

Background. The progressive changes in contemporary world are directly related to stress and inability to cope with difficult situations. This trend significantly reduces psychological resistance and increases the risk of developing mental disorders. Schizophrenia is one of the most common forms of psychosis. Many clinicians are convinced that schizophrenia leads to numerous deficiencies in the domain of social functioning. Proper quality of social functioning allows people to participate in family life, professional duties, be self-reliant when meeting their needs in everyday life. These elements determine prognosis and comprise the basis for adequate choice of treatment forms, alternative to hospital admission.
Objectives. The objective of this study was to evaluate of social functioning of patients with schizophrenia, treated in a day rehabilitation unit.
Material and Methods. Thirty patients, 15 women and 15 men, attending day rehabilitation unit in the Psychiatric Hospital participated in this study. The Social Functioning Scale (SFS) created by Max Birchwood and adapted for Polish reality by M. Zaluska was applied as a measuring tool.
Results. The analysis of results revealed significant disorders in the field of social functioning in all seven examined domains (social engagement/withdrawal, interpersonal behaviour/communication, prosocial activities, recreation, independence-competence, independence-performance, and employment/occupation). Patients felt isolated socially, met difficulties when establishing interpersonal relationships, and experienced obstacles at school and work.
Conclusion. Present results strongly indicate difficulties, with which young patients had to cope when looking for a job though they felt useful and ready for professional work. These outcomes unambiguously point to urgent need for greater pressure on programs promoting occupational activation adequate to the specific situation of patients suffering from chronic mental disorders. Furthermore, these patients should be encouraged to become profesionally active.

Słowa kluczowe

schizofrenia, funkcjonowanie społeczne

Key words

schizophrenia, social functioning

Piśmiennictwo (12)

  1. Carson C.R., Butcher J.N., Mineka S.: Psychologia zaburzeń, t. II. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.
  2. Masiak M.: Badania nad schizofrenią. PZWL, Lublin 1998.
  3. Jackowska E.: Stygmatyzacja i wykluczenie społeczne chorych na schizofrenię – przegląd badań i mechanizmy psychologiczne. Psych. Pol. 2009, tom XLIII, nr 6.
  4. Jarema M.: Schizofrenia – pierwszy epizod. Via Medica, Gdańsk 2008.
  5. Bilikiewicz A., Pużyński S., Rybakowski J., Wciórka J.: Psychiatria. Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław 2002.
  6. Lindenmayer J.P.: Zwiększenie świadomości i znaczenia oceny zaburzeń funkcjonowania w schizofrenii. Psychiatria po dyplomie 2008, 5, 4, 51–56.
  7. Kózka M., Płaszewska-Żywko L.: Diagnozy i interwencje pielęgniarskie. PZWL, Warszawa 2008.
  8. Cierpiałkowska L.: Psychopatologia. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2009.
  9. Syrek E.: Jakość życia w chorobie. Oficyna wydawnicza Impuls, Kraków 2001.
  10. Majchrowska A.: Wybrane elementy socjologii. Wyd. Czelej, Lublin 2003.
  11. Rybakowski J., Pużyński S., Wciórka J.: Podstawy psychiatrii. Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław 2010.
  12. Załuska M.: Funkcjonowanie społeczne i zapotrzebowanie na opiekę środowiskową w Schizofrenii. Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2000.